स्वयंम खांडगेपाटील : Navimumbailive.com@gmail.com
वर्षानुवर्षे पाहिलेले स्वप्न अखेर साकारले; देशात दुसऱ्या-तिसऱ्या क्रमांकावर समाधान मानणाऱ्या नवी मुंबईने गाठले प्रथम क्रमांकाचे शिखर. महापौर सुजाता पाटील यांच्या कारकीर्दीतील हा ऐतिहासिक सन्मान म्हणजे केवळ पुरस्कार नव्हे, तर शहराच्या स्वच्छता चळवळीला मिळालेली राष्ट्रीय मान्यता!
नवी मुंबईच्या विकासप्रवासात अनेक महत्त्वाचे टप्पे आले. नियोजनबद्ध शहर, दर्जेदार नागरी सुविधा, पायाभूत सुविधांचा विस्तार, पर्यावरण संवर्धन आणि आधुनिक नागरी व्यवस्थापन अशा विविध क्षेत्रांत नवी मुंबईने आपली स्वतंत्र ओळख निर्माण केली. मात्र, या सर्व वैशिष्ट्यांमध्ये शहराच्या लौकिकात आणखी एक महत्त्वाचा पैलू सातत्याने अधोरेखित होत राहिला, तो म्हणजे स्वच्छता. स्वच्छतेच्या बाबतीत देशातील आघाडीच्या शहरांमध्ये नवी मुंबईचे नाव नेहमीच सन्मानाने घेतले गेले. राज्यस्तरीय पुरस्कारांपासून राष्ट्रीय स्तरावरील मानांकनापर्यंत महानगरपालिकेने आपली कामगिरी सातत्याने उंचावत नेली. देशातील दुसरा आणि तिसरा क्रमांक पटकावून नवी मुंबईने आपली क्षमता सिद्ध केली होती. तरीही देशातील सर्वोत्कृष्ट स्वच्छ शहराचा प्रथम क्रमांक मिळविण्याची एक अपूर्ण इच्छा शहराच्या मनात कायम होती.
अखेर ११ नोव्हेंबर २०२६ हा दिवस नवी मुंबईच्या इतिहासात सुवर्णाक्षरांनी नोंदवला गेला. ‘स्वच्छ सर्वेक्षण २०२५-२६’मध्ये देशातील ४,७५१ शहरांमधून नवी मुंबई महानगरपालिकेने सर्वोच्च स्थान पटकावत देशातील सर्वोत्कृष्ट स्वच्छ शहराचा बहुमान मिळविला. नवी दिल्ली येथील विज्ञान भवनात भारताच्या राष्ट्रपती महामहीम द्रौपदी मुर्मू यांच्या हस्ते महापौर सुजाता पाटील आणि महापालिका आयुक्त डॉ. कैलास शिंदे यांनी हा पुरस्कार स्वीकारला. हा क्षण केवळ महानगरपालिकेसाठी नव्हे, तर प्रत्येक नवी मुंबईकरासाठी अभिमानाचा आणि भावनिक समाधानाचा ठरला.
या ऐतिहासिक यशाकडे केवळ एका स्पर्धेतील विजय म्हणून पाहणे योग्य ठरणार नाही. कारण, हा पुरस्कार म्हणजे अनेक वर्षांच्या प्रशासकीय प्रयत्नांची, स्वच्छताकर्मींच्या अथक परिश्रमांची, नागरिकांच्या सहभागाची आणि लोकप्रतिनिधींच्या संकल्पनेची फलश्रुती आहे. मात्र, या ऐतिहासिक यशाला महापौर सुजाता पाटील यांच्या कारकीर्दीची विशेष किनार लाभली आहे. त्यांच्या महापौरपदाच्या कार्यकाळात नवी मुंबईने प्रथमच देशातील सर्वोच्च स्वच्छतेचा बहुमान मिळविला, ही बाब त्यांच्या नेतृत्वाच्या कारकीर्दीतील अत्यंत महत्त्वाची उपलब्धी ठरली आहे.
स्वप्न अनेक वर्षांचे, पूर्तता सुजाता पाटील यांच्या कार्यकाळात!
नवी मुंबई महानगरपालिकेची स्वच्छतेच्या क्षेत्रातील वाटचाल आजची नाही. वर्षानुवर्षे प्रशासनाने या क्षेत्रात विविध प्रयोग, उपक्रम आणि सुधारणा राबविल्या. स्वच्छतेच्या बाबतीत शहराला राष्ट्रीय स्तरावर ओळख मिळत गेली. यापूर्वी देशातील तिसरा क्रमांक पटकावण्याची कामगिरीही महानगरपालिकेने केली होती. त्यानंतरही स्वच्छतेच्या दर्जात सातत्य राखत सर्वोच्च स्थानापर्यंत पोहोचण्याचे उद्दिष्ट प्रशासनाने डोळ्यांसमोर ठेवले होते. ‘निश्चय केला, नंबर पहिला’ ही भूमिका केवळ घोषवाक्यापुरती मर्यादित न ठेवता प्रत्यक्ष कामातून ती साध्य करण्याचा प्रयत्न सुरू होता.
मात्र, प्रथम क्रमांकाचे स्वप्न प्रत्यक्षात येण्यासाठी प्रशासनाची कार्यक्षमता, राजकीय नेतृत्वाची इच्छाशक्ती, निर्णयक्षमतेतील सातत्य आणि नागरिकांचा सक्रिय सहभाग या सर्व बाबींचा समन्वय आवश्यक होता. महापौर सुजाता पाटील यांच्या कार्यकाळात या प्रयत्नांना मिळालेली दिशा आणि या यशाच्या क्षणी त्यांनी स्वीकारलेली जबाबदारी महत्त्वाची ठरते. शहराच्या स्वच्छतेचा विषय केवळ संबंधित विभागाचा न ठेवता तो संपूर्ण शहराच्या प्रतिष्ठेशी जोडला जाणे आवश्यक असते. राष्ट्रीय स्तरावर मिळालेला हा पुरस्कार त्या सामूहिक प्रयत्नांना मिळालेली सर्वोच्च पावती आहे.
महापौरपद हे केवळ औपचारिक पद नसून शहराच्या विकासाची दिशा ठरविणारे आणि प्रशासन व नागरिक यांच्यातील दुवा मजबूत करणारे महत्त्वाचे नेतृत्वस्थान आहे. या पदावरून शहराच्या प्रश्नांकडे पाहताना केवळ तात्कालिक उपाययोजनांपेक्षा दीर्घकालीन परिणामांचा विचार करावा लागतो. स्वच्छतेसारख्या व्यापक विषयात तर ही जबाबदारी अधिक मोठी असते. कारण, स्वच्छता ही एका दिवसाची मोहीम नसून ती रोजच्या प्रशासकीय शिस्तीचा, नागरिकांच्या सवयींचा आणि सार्वजनिक आरोग्याच्या दृष्टिकोनाचा भाग असते. सुजाता पाटील यांच्या महापौरपदाच्या कारकीर्दीत देशाचा प्रथम क्रमांक मिळणे ही या दृष्टीने विशेष उल्लेखनीय बाब आहे.
राज्यापासून केंद्रापर्यंत पुरस्कारांची उज्ज्वल परंपरा
नवी मुंबई महानगरपालिकेच्या स्वच्छता क्षेत्रातील कामगिरीचा आढावा घेताना राज्य आणि केंद्र सरकारकडून मिळालेल्या पुरस्कारांची परंपरा लक्षात घेणे आवश्यक आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या संत गाडगेबाबा नागरी स्वच्छता अभियानात महानगरपालिकेने २००२-०३ आणि २००५-०६ या वर्षांत राज्यात प्रथम क्रमांक पटकावून दोन वेळा प्रथम पुरस्कार मिळविला होता. या पुरस्कारांनी नवी मुंबईच्या स्वच्छता व्यवस्थापनाला राज्यस्तरावर मान्यता मिळवून दिली. स्वच्छतेला केवळ शहर सौंदर्याचा विषय न मानता नागरिकांचे आरोग्य, पर्यावरण आणि सामाजिक जबाबदारी यांच्याशी जोडण्याची भूमिका महानगरपालिकेने त्यावेळीच स्वीकारली होती.
राष्ट्रीय स्तरावरही महानगरपालिकेने विविध पुरस्कारांच्या माध्यमातून आपली गुणवत्ता सिद्ध केली. घनकचरा व्यवस्थापनातील उल्लेखनीय कामगिरीसाठी जेसीबी क्लीन अर्थ पुरस्कार, शहरी जीवनमान सुधारण्यासाठी हडको पुरस्कार, जलव्यवस्थापन आणि नागरी सुविधांसाठी राष्ट्रीय शहरी जल पुरस्कार, तसेच घनकचरा व्यवस्थापन आणि नागरी पर्यावरण क्षेत्रातील विविध सन्मान महानगरपालिकेला मिळाले आहेत. स्वच्छ भारत अभियानांतर्गत सार्वजनिक शौचालये आणि जनजागृती क्षेत्रातील कामगिरीचीही राष्ट्रीय स्तरावर दखल घेण्यात आली. २०१७ च्या स्वच्छ सर्वेक्षणात नवी मुंबईने देशात आठवा क्रमांक मिळविला होता. त्यानंतरच्या प्रवासात शहराने स्वच्छतेच्या बाबतीत सातत्याने प्रगती केली.
स्वच्छ सर्वेक्षण २०२३ मध्ये देशात तिसरा क्रमांक मिळविण्याची कामगिरी नवी मुंबईने केली. त्यानंतर स्वच्छ सर्वेक्षण २०२४-२५ मध्येही शहराने ‘सुपर स्वच्छ लीग’मध्ये स्थान कायम राखले. देशातील सातत्याने उत्कृष्ट कामगिरी करणाऱ्या शहरांच्या विशेष गटात स्थान मिळणे हीदेखील महत्त्वाची उपलब्धी होती. त्याचबरोबर सप्ततारांकित कचरामुक्त शहराचा दर्जा आणि ‘वॉटर प्लस’ मानांकन कायम राखण्यात महानगरपालिकेला यश आले. त्यामुळे २०२५-२६ मधील प्रथम क्रमांक हा अचानक मिळालेला सन्मान नसून अनेक वर्षांच्या सुधारणांची आणि सातत्यपूर्ण कामगिरीची परिणती आहे.
या पार्श्वभूमीवर सुजाता पाटील यांच्या महापौरपदाच्या कार्यकाळात मिळालेल्या प्रथम क्रमांकाचे महत्त्व अधिक ठळकपणे जाणवते. राज्यस्तरावर प्रथम पुरस्कार मिळविण्यापासून राष्ट्रीय स्तरावर तिसऱ्या क्रमांकापर्यंत पोहोचलेल्या नवी मुंबईने आता सर्वोच्च स्थान गाठले आहे. या प्रवासातील प्रत्येक टप्पा महत्त्वाचा असला, तरी अंतिम शिखरावर पोहोचल्याचा क्षण शहरासाठी ऐतिहासिक आहे. या क्षणाची साक्षीदार होण्याचा आणि राष्ट्रपतींच्या हस्ते देशातील सर्वोच्च स्वच्छता पुरस्कार स्वीकारण्याचा मान सुजाता पाटील यांना मिळाला, ही त्यांच्या सार्वजनिक जीवनातील अभिमानास्पद घटना आहे.
स्वच्छतेला प्रशासकीय शिस्तीची आणि लोकसहभागाची जोड
देशात प्रथम क्रमांक मिळविण्यामागे स्वच्छतेच्या संपूर्ण व्यवस्थापनात केलेल्या सुधारणा महत्त्वपूर्ण ठरल्या आहेत. शहरातील रस्ते, पदपथ, बाजारपेठा, सार्वजनिक ठिकाणे, उद्याने, वाहतूक केंद्रे आणि निवासी परिसर स्वच्छ ठेवण्यासाठी नियमित यंत्रणा कार्यरत ठेवणे आवश्यक असते. त्याचबरोबर घराघरांतून कचरा संकलन, ओला आणि सुका कचरा वेगळा करणे, कचऱ्याची वाहतूक, त्यावर शास्त्रोक्त प्रक्रिया आणि पुनर्वापर या सर्व बाबींचे एकात्मिक नियोजन करावे लागते. नवी मुंबई महानगरपालिकेने या सर्व प्रक्रियांना आधुनिक व्यवस्थापनाची जोड दिली.
कचरा संकलन आणि वाहतुकीवर देखरेख ठेवण्यासाठी तंत्रज्ञानाचा वापर, कचऱ्याचे वर्गीकरण आणि पुनर्प्रक्रिया, डिजिटल माध्यमातून नागरिकांच्या तक्रारींचे निवारण, तसेच स्वच्छतेच्या कामावर नियमित देखरेख यामुळे व्यवस्थेत अधिक शिस्त निर्माण झाली. ‘मायएनएमएमसी’ ॲप आणि नागरिक तक्रार निवारण पोर्टलसारख्या सुविधांमुळे नागरिकांना स्वच्छतेशी संबंधित समस्या प्रशासनापर्यंत पोहोचविण्याचे माध्यम उपलब्ध झाले. वापरलेल्या पाण्यावर प्रक्रिया करून त्याचा पुनर्वापर, प्लास्टिक वापरावर नियंत्रण आणि पर्यावरणपूरक उपक्रम यांनाही महत्त्व देण्यात आले.
या कामगिरीत महापौर सुजाता पाटील यांच्या नेतृत्वाचे महत्त्व अधोरेखित करणे आवश्यक आहे. महापौर म्हणून शहराच्या प्रत्येक विभागातील नागरी सुविधांकडे पाहताना स्वच्छता हा विकासाचा मूलभूत निकष असल्याची जाणीव ठेवणे गरजेचे असते. शहरातील स्वच्छता ही केवळ कागदोपत्री अहवालात किंवा सर्वेक्षणाच्या आकडेवारीत दिसून येणारी बाब नसून ती नागरिकांच्या दैनंदिन जीवनात अनुभवायला मिळाली पाहिजे. सार्वजनिक ठिकाणांची स्वच्छता, कचरा साचू न देणे, आरोग्यदायी परिसर निर्माण करणे आणि पर्यावरणाचा समतोल राखणे या सर्व बाबींचा परस्परसंबंध आहे.
स्वच्छतेच्या कामात केवळ महापालिकेचे कर्मचारी पुरेसे ठरत नाहीत. नागरिक, गृहनिर्माण संस्था, व्यापारी संघटना, शाळा-महाविद्यालये, स्वयंसेवी संस्था आणि लोकप्रतिनिधी यांचा सहभाग तितकाच आवश्यक असतो. महापौर म्हणून या सर्व घटकांना एका समान उद्दिष्टाभोवती एकत्र आणण्याची जबाबदारी सुजाता पाटील यांच्या नेतृत्वावर येते. स्वच्छतेचा पुरस्कार हा प्रशासनाच्या कामाचा गौरव असला, तरी त्यातून नागरिकांच्या सहभागाचे महत्त्वही अधोरेखित होते.
स्वच्छतामित्र आणि स्वच्छतासखींच्या कष्टांना मिळाला राष्ट्रीय सन्मान
या पुरस्काराच्या यशोगाथेतील सर्वाधिक भावनिक आणि महत्त्वाचा भाग म्हणजे शहराच्या स्वच्छतेसाठी प्रत्यक्ष रस्त्यावर उतरून काम करणारे स्वच्छतामित्र आणि स्वच्छतासखी. पहाटे शहर जागे होण्यापूर्वीच हातात झाडू घेऊन रस्ते स्वच्छ करणारे कर्मचारी, घराघरांतून कचरा संकलित करणारे कामगार, कचऱ्याचे वर्गीकरण करणाऱ्या महिला, सार्वजनिक ठिकाणांची स्वच्छता राखणारे कर्मचारी आणि कचरा प्रक्रिया केंद्रांवर कार्यरत असणारे कर्मचारी या सर्वांच्या घामातून शहराच्या स्वच्छतेची ओळख निर्माण होते.
सण असो, पाऊस असो, उन्हाळ्याची तीव्रता असो किंवा सार्वजनिक सुट्टी; शहर स्वच्छ ठेवण्याची जबाबदारी या कर्मचाऱ्यांना पार पाडावीच लागते. अनेकदा नागरिकांच्या नजरेस न पडणारे त्यांचे श्रम मात्र शहराच्या आरोग्याचे रक्षण करीत असतात. कचऱ्याच्या ढिगाऱ्यांपासून मुक्त रस्ते, स्वच्छ सार्वजनिक परिसर आणि आरोग्यदायी वातावरण यामागे त्यांचे योगदान मोलाचे आहे. त्यामुळे देशातील प्रथम क्रमांकाचा पुरस्कार हा त्यांच्या कष्टांचा सन्मान करणारा आहे.
महापौर सुजाता पाटील यांनी हा पुरस्कार स्वीकारताना त्याचे श्रेय नवी मुंबईकर, स्वच्छतामित्र आणि स्वच्छतासखी यांना समर्पित केल्याची भूमिका या यशाचा खरा अर्थ स्पष्ट करणारी आहे. राष्ट्रपतींच्या हस्ते मिळालेला पुरस्कार स्वीकारण्याचा मान हा व्यक्ती म्हणून त्यांच्यासाठी अभिमानाचा असला, तरी त्या सन्मानामागील हजारो हातांचे योगदान त्यांनी अधोरेखित केले, ही बाब नेतृत्वातील संवेदनशीलता दर्शवते. शहराच्या स्वच्छतेसाठी राबणाऱ्या कर्मचाऱ्यांच्या कष्टांना प्रतिष्ठा देणे, त्यांच्या कामाची दखल घेणे आणि त्यांना या यशाचे भागीदार मानणे हीच या गौरवाची खरी भावनिक बाजू आहे.
सुजाता पाटील : पदाचा सन्मान नव्हे, जबाबदारीचे भान!
महापौरपदाची जबाबदारी स्वीकारल्यानंतर शहराच्या विकासाशी संबंधित अनेक अपेक्षा लोकप्रतिनिधींकडून व्यक्त केल्या जातात. मात्र, त्या अपेक्षांची पूर्तता करण्यासाठी केवळ आश्वासने पुरेशी नसतात. त्यासाठी प्रशासनाशी समन्वय, निर्णय प्रक्रियेत सहभाग, विकासकामांचा सातत्यपूर्ण पाठपुरावा आणि नागरिकांच्या प्रश्नांविषयी संवेदनशीलता आवश्यक असते. महापौर सुजाता पाटील यांच्या कारकीर्दीचा विचार करताना देशातील सर्वोच्च स्वच्छता पुरस्काराची उपलब्धी हा त्यांच्या कार्यकाळातील सर्वाधिक ठळक आणि ऐतिहासिक टप्पा म्हणून समोर येतो.
महापौर म्हणून त्यांना मिळालेला हा सन्मान त्यांच्या वैयक्तिक प्रतिष्ठेपुरता मर्यादित नाही. तो नवी मुंबईच्या विकासाची जबाबदारी स्वीकारलेल्या नेतृत्वाचा गौरव आहे. शहराला देशात प्रथम क्रमांक मिळवून देणाऱ्या प्रयत्नांच्या काळात महापौरपदाची धुरा सांभाळण्याची संधी त्यांना मिळाली आणि त्यांच्या कार्यकाळात अनेक वर्षांची प्रतीक्षा संपली. ही बाब त्यांच्या सार्वजनिक जीवनातील संस्मरणीय उपलब्धी ठरते.
या यशाकडे पाहताना एक महत्त्वाची गोष्ट लक्षात घ्यावी लागेल. कोणत्याही शहराला राष्ट्रीय स्तरावर प्रथम क्रमांक मिळवून देणे ही एका व्यक्तीची किंवा एका वर्षातील कामगिरी नसते. त्यामागे पूर्वीच्या प्रशासनाने उभारलेली व्यवस्था, अधिकारी-कर्मचाऱ्यांचे सातत्यपूर्ण प्रयत्न, स्वच्छता विभागाचे नियोजन, लोकप्रतिनिधींचे सहकार्य आणि नागरिकांची शिस्त या सर्वांचा वाटा असतो. मात्र, या सर्व प्रयत्नांना योग्य दिशा देणाऱ्या नेतृत्वाची भूमिका तितकीच महत्त्वाची असते. सुजाता पाटील यांच्या महापौरपदाच्या कार्यकाळात या सामूहिक प्रयत्नांचे फलित प्रथम क्रमांकाच्या रूपाने समोर आले, ही वस्तुस्थिती त्यांच्या कारकीर्दीचे महत्त्व अधोरेखित करते.
पुरस्काराने जबाबदारी वाढवली; आता अपेक्षा अधिक उंचावल्या!
देशातील सर्वात स्वच्छ शहराचा पुरस्कार मिळविणे जितके अभिमानाचे आहे, तितकेच तो टिकवून ठेवणे आव्हानात्मक आहे. कारण, पुरस्कार मिळाल्यानंतर शहराच्या स्वच्छतेविषयी नागरिकांच्या अपेक्षा अधिक वाढतात. आता नवी मुंबईला केवळ पुरस्कारप्राप्त शहर म्हणून नव्हे, तर स्वच्छतेच्या बाबतीत आदर्श नागरी व्यवस्थापनाचे उदाहरण म्हणून स्वतःला सिद्ध करावे लागणार आहे.
महापौर सुजाता पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली आगामी काळात स्वच्छतेच्या कामाला अधिक व्यापक स्वरूप देण्याची संधी उपलब्ध झाली आहे. शहरातील प्रत्येक विभागात समान दर्जाची स्वच्छता, सार्वजनिक शौचालयांची नियमित देखभाल, कचऱ्याचे शास्त्रोक्त व्यवस्थापन, प्लास्टिकमुक्त परिसर, नाले आणि गटारांची स्वच्छता, उद्यानांचे संवर्धन, प्रदूषण नियंत्रण आणि नागरिकांच्या तक्रारींचे वेळेत निराकरण या विषयांवर अधिक लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे. पुरस्काराच्या प्रतिष्ठेला साजेशी कामगिरी कायम राखण्यासाठी प्रशासनाची उत्तरदायित्वाची भावना अधिक बळकट करावी लागेल.
याचबरोबर स्वच्छताकर्मींचे आरोग्य, सुरक्षितता, कामाच्या सुविधा आणि सामाजिक प्रतिष्ठा यांनाही प्राधान्य देणे आवश्यक आहे. शहर स्वच्छ ठेवणाऱ्या हातांचे जीवनही सन्मानाचे आणि सुरक्षित असले पाहिजे. स्वच्छतेच्या यशाचे खरे मोजमाप केवळ रस्त्यांच्या स्वच्छतेत नसून त्या स्वच्छतेसाठी काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांच्या जीवनमानात झालेल्या सुधारणेतही असते. महापौर सुजाता पाटील यांनी या दिशेने पुढाकार घेतल्यास देशातील प्रथम क्रमांकाच्या पुरस्काराला सामाजिक आशयाची अधिक समृद्ध जोड मिळेल.
नवी मुंबईच्या इतिहासातील सुवर्णक्षण; महापौर सुजाता पाटील यांच्या नावावर मानाचा अध्याय!
नवी मुंबईने अनेक क्षेत्रांत उल्लेखनीय प्रगती केली आहे. मात्र, देशातील हजारो शहरांमध्ये स्वच्छतेच्या बाबतीत प्रथम क्रमांक मिळविणे ही वेगळीच अभिमानाची बाब आहे. राज्यस्तरीय संत गाडगेबाबा नागरी स्वच्छता अभियानातील यश, राष्ट्रीय पुरस्कारांची परंपरा, देशातील तिसऱ्या क्रमांकापर्यंत झालेली मजल आणि त्यानंतर २०२५-२६ च्या स्वच्छ सर्वेक्षणात मिळविलेला सर्वोच्च बहुमान हा प्रवास शहराच्या सामर्थ्याची साक्ष देतो.
या संपूर्ण प्रवासात महापौर सुजाता पाटील यांच्या नावाची नोंद एका विशेष कारणासाठी कायम राहील. त्यांच्या महापौरपदाच्या कारकीर्दीत नवी मुंबईला प्रथमच देशातील सर्वोत्कृष्ट स्वच्छ शहराचा प्रथम क्रमांक मिळाला. राष्ट्रपतींच्या हस्ते हा पुरस्कार स्वीकारण्याचा ऐतिहासिक क्षण त्यांच्या सार्वजनिक जीवनातील अमूल्य ठेवा ठरला आहे. अनेक वर्षे ज्या यशाची प्रतीक्षा होती, ज्या स्वप्नासाठी शहराने प्रयत्न केले, त्या स्वप्नपूर्तीच्या क्षणी शहराच्या प्रथम नागरिक म्हणून उपस्थित राहण्याचा सन्मान त्यांना लाभला.
खरे तर, एखाद्या पदाची उंची त्या पदावर विराजमान असलेल्या व्यक्तीमुळे वाढते, असे म्हटले जाते. मात्र, त्या व्यक्तीच्या कार्यकाळात शहराने मिळविलेली ऐतिहासिक उपलब्धी त्या पदाच्या प्रतिष्ठेलाही नवा आयाम देते. सुजाता पाटील यांच्या महापौरपदाच्या कार्यकाळातील हा पुरस्कार त्याचेच उदाहरण आहे.
हा पुरस्कार म्हणजे केवळ सन्मानचिन्ह किंवा प्रशस्तीपत्र नाही. तो नवी मुंबईच्या प्रत्येक स्वच्छताकर्मीच्या घामाचा, प्रत्येक स्वच्छतासखीच्या परिश्रमाचा, प्रत्येक जागरूक नागरिकाच्या सहभागाचा आणि शहराच्या प्रगतीसाठी काम करणाऱ्या यंत्रणेच्या सामूहिक प्रयत्नांचा गौरव आहे. त्याचबरोबर या यशाचा ऐतिहासिक क्षण आपल्या महापौरपदाच्या कारकीर्दीत अनुभवण्याचे भाग्य सुजाता पाटील यांना लाभले आहे.
महापौर सुजाता पाटील यांच्या नेतृत्वाच्या कार्यकाळात नवी मुंबईने देशात प्रथम क्रमांक पटकावला, ही केवळ एका पुरस्काराची बातमी नाही; तर अनेक वर्षांच्या प्रतीक्षेनंतर शहराच्या स्वच्छतेच्या स्वप्नावर उमटलेली यशाची मोहोर आहे. राज्यातील पुरस्कारांपासून देशातील सर्वोच्च सन्मानापर्यंतचा हा प्रवास नवी मुंबईच्या इतिहासात कायम स्मरणात राहील. आज नवी मुंबईचा स्वच्छतेचा ध्वज देशात सर्वांत उंच फडकत आहे आणि या ऐतिहासिक क्षणाच्या साक्षीदार म्हणून महापौर सुजाता पाटील यांचे नाव शहराच्या गौरवशाली इतिहासात मानाने नोंदले गेले आहे.