ऑपरेशन सिंदूर’तील सायबर हल्ल्याचा तपास, डिजिटल उपकरणे जप्त
जयेश खांडगेपाटील : Navimumbailive.com@gmail.com
जुन्नर : ‘ऑपरेशन सिंदूर’च्या पार्श्वभूमीवर भारत सरकारच्या वेबसाइट्सवर झालेल्या कथित सायबर हल्ल्याच्या तपासाचे धागेदोरे आता जुन्नरपर्यंत पोहोचले आहेत. राष्ट्रीय तपास यंत्रणेने (एनआयए) सोमवारी, २४ ऑगस्ट रोजी पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर येथे मोठी छापेमारी करत झडती घेतली. देशातील पाच ठिकाणी एकाचवेळी करण्यात आलेल्या या कारवाईमुळे जुन्नरमध्ये मोठी खळबळ उडाली आहे.
एनआयएच्या तपासानुसार, ‘ऑपरेशन सिंदूर’दरम्यान भारत सरकारशी संबंधित ५४ वेबसाइट्सवर अत्याधुनिक Distributed Denial of Service (DDoS) हल्ले करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला होता. या हल्ल्यांमध्ये महत्त्वाच्या संगणकीय संसाधनांसह Critical Information Infrastructureला लक्ष्य करण्यात आल्याचा आरोप आहे. हे प्रकरण गुजरात एटीएसने सुरुवातीला दाखल केले होते. त्यानंतर एनआयएने तपास हाती घेतला असून हे प्रकरण सायबर दहशतवादाच्या स्वरूपात तपासले जात आहे.
जुन्नरमध्ये नेमकी कारवाई काय?
एनआयएच्या पथकाने जुन्नरमधील संशयितांच्या ठिकाणी न्यायालयाकडून मिळालेल्या शोध वॉरंटच्या आधारे झडती घेतल्याचे समोर आले आहे. तपासादरम्यान हॅकिंगशी संबंधित आक्षेपार्ह माहिती असलेली कागदपत्रे आणि डिजिटल उपकरणे जप्त करण्यात आली. या कारवाईत एकूण तीन लॅपटॉप, पाच मोबाईल फोन, पेनड्राइव्हसह अन्य डिजिटल उपकरणे जप्त करण्यात आल्याचे तपास यंत्रणेकडून सांगण्यात आले आहे.
विशेष म्हणजे, एनआयएच्या तांत्रिक तपासात कथित हल्ल्याच्या तयारीसाठी आणि आरोपींचे तांत्रिक कौशल्य वाढवण्यासाठी मदत करणाऱ्या काही संशयितांची ओळख पटल्याचे सांगण्यात आले आहे. त्याच अनुषंगाने जुन्नरसह महाराष्ट्राबाहेरील ठिकाणीही छापे टाकण्यात आले.
गुजरातपासून जुन्नरपर्यंत तपासाची व्याप्ती
या प्रकरणाची सुरुवात गुजरातमध्ये झाली. २५ जून २०२५ रोजी हे प्रकरण नोंदवण्यात आले असून त्याचा तपास पुढे एनआयएकडे आला. या प्रकरणात आतापर्यंत दोन आरोपींना अटक झाल्याची माहिती आहे. त्यानंतर करण्यात आलेल्या तांत्रिक विश्लेषणातून हल्ल्याच्या तयारीत किंवा तांत्रिक मदतीत सहभागी असल्याचा संशय असलेल्या व्यक्तींचा तपास सुरू करण्यात आला.
देशातील पाच ठिकाणी एकाचवेळी छापे
जुन्नरव्यतिरिक्त गुजरातमधील नडियाद, तेलंगणातील रामागुंडम, बिहारमधील गोपालगंज आणि दिल्ली येथेही एनआयएने झडती घेतली. त्यामुळे जुन्नरमधील कारवाई ही स्वतंत्र स्थानिक कारवाई नसून देशाच्या सायबर सुरक्षेशी संबंधित मोठ्या तपासाचा भाग असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
जुन्नरमधील कारवाईचा थेट देशाच्या सायबर सुरक्षेशी संबंध
जुन्नरमध्ये जप्त करण्यात आलेल्या लॅपटॉप, मोबाईल, पेनड्राइव्ह आणि अन्य डिजिटल साहित्याची फॉरेन्सिक तपासणी आता महत्त्वाची ठरणार आहे. या उपकरणांमधून कथित सायबर हल्ल्याशी संबंधित आणखी व्यक्ती, संपर्क, तांत्रिक नेटवर्क किंवा डिजिटल पुरावे समोर येतात का, याकडे तपास यंत्रणेचे लक्ष आहे.
दरम्यान, जुन्नरमधील कारवाईत नेमका कोण संशयित आहे, त्याची भूमिका काय आहे आणि जप्त साहित्यामध्ये नेमके कोणते पुरावे आढळले, याबाबत एनआयएकडून अद्याप अधिक तपशील सार्वजनिक करण्यात आलेला नाही. त्यामुळे पुढील तपासानंतरच या कारवाईचे स्थानिक पातळीवरील नेमके स्वरूप स्पष्ट होणार आहे.
जुन्नरच्या शांत परिसरात झालेली एनआयएची ही कारवाई थेट देशाच्या सायबर सुरक्षेशी जोडली गेल्याने, या तपासातून पुढे काय समोर येते याकडे संपूर्ण जिल्ह्याचे लक्ष लागले आहे.
